Khutbah Jum’at Bahasa Lappung: Mak Ngedok Sai Mustahil Guway Allah. Oleh: Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

0

nataragung.id – Pemanggilan – Tabiik puun. Dalam rangka mengimplementasikan Instruksi Gubernur Lampung Bapak Rahmat Mirzani Djausal Nomor : 4 Tahun 2025 tanggal 30 Desember 2025 tentang hari Kamis BERADAT yaitu sebagai upaya memperkuat pelestarian Bahasa Daerah dan Budaya Lampung dilingkungan pemerintah provinsi, pemerintah kabupaten/kota dan lingkungan pendidikan se-provinsi Lampung, bersama ini kami mencoba untuk menyajikan Khutbah Jum’at berbahasa Lampung, khususnya bahasa Lampung berdialeg A.

Meski Masjid bukan bagian yang diatur dalam instruksi tersebut, namun tidak ada salahnya warga masyarakat Lampung khususnya para khatib shalat Jum’at turut serta melestarikan bahasa Lampung dengan kegiatan nyata yaitu membacakan khutbah Jum’at dalam bahasa Lampung. Karena pada wilayah tertentu di provinsi Lampung, sudah banyak saudara-saudara kita warga masyarakat suku Jawa yang membaca khutbah dalam bahasa Jawa, bahkan buku-buku Khutbah berbahasa Jawa sudah banyak dijual di toko-toko.

Kami menyadari naskah (dialeg) yang kami sajikan masih jauh dari kata sempurna, namun prinsip kami “Lamon Mak Gatta Kapan Lagi, Lamon Mak Gham Sapa Lagi.” Karena itu kritik dan saran dari para pembaca terkait dialeg yang kami pergunakan, sangat kami harapkan guna penyempurnaan dialeg Khutbah Jum’at dimasa yang akan datang.

KHUTBAH PERTAMA

الحمد لله الذي خلق الموت والحياة ليبلوكم أيكم أحسن عملا، وهو العزيز الغفور.

Alhamdulillāhilladzī khalaqal mauta wal ḥayāta liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā, wa huwa al-‘azīzul ghafūr.

أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله.

Asyhadu an lā ilāha illallāhu waḥdahu lā syarīka lah, wa asyhadu anna Muḥammadan ‘abduhu wa rasūluh.

اللهم صلِّ وسلم وبارك على نبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين.

Allāhumma ṣalli wa sallim wa bārik ‘alā nabiyyinā Muḥammad, wa ‘alā ālihi wa ṣaḥbihi ajma‘īn.

أُوصِيكُمْ وَإِيَّايَ الْمُقَصِّرَ أَوَّلًا بِتَقْوَى اللَّهِ، فَاتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ، وَرَاقِبُوهُ فِي السِّرِّ وَالْعَلَنِيَّةِ، ﴿إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ﴾.

Uūṣīkum wa iyyāya al-muqassiṟa awwalan bitaqwāllāh, fattaqūllāha ḥaqqa tuqātih, wa rāqibūhu fīs-sirri wal-‘alāniyyah, (inna Allāha ma‘a alladhīna attaqaw walladhīna hum muḥsinūn).

Minak Muakhi, jama’ah se-unyin ni sai di muliakon Allah.

Baca Juga :  Khutbah Jum’at Bahasa Lappung : Wattu ni Mulang Dengan Tenang. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

Payu kham pujama senantiasa ningkatkon ketakwaan guway Allah Subhanahu wa Ta’ala, cakha ni, laksanakon unyin pekhittah-Ni, jama tinggalakon unyin larangan-Ni. Taqwa sinalah bekal sai paling betik guway kham ngehaadopi hukhik di akhirat natti.

Allah Ta’ala befirman wattu ngejawab du’a Nabi Zakaria ‘alaihis salam, wattu beliau kilu anak, padahal umokh kak khadu tuha, jama kebayan ni mandul.

«﴿قَالَ كَذَٰلِكَ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ ۖ وَقَدْ خَلَقْتُكَ مِن قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْئًا﴾»

Qāla każālika qāla rabbuka huwa ‘alayya hayyin, wa qad khalaqtuka min qablu wa lam taku syai’ā.

Khat-ti ni: “Allah befirman, ‘Gegoh nalah. Tuhanmu befirman, “Hal ina gappang bagi-Ku. Sungguh kuti khadu ku ciptakon semakkung ni, padahal Kuti makkung jadi api-api.” (QS. Maryam: 9)

Jamaah Jumat sai dimuliakon Allah.

Ayat sa lakher anjak sebuah dialog penuh hakhopan. Nabi Zakaria sangun kak tuha, mak mukkin lagi ngedok anak. Umokh khadu tuha, badan khadu lemoh, jama kebayan ni mandul.

Tapi Allah mak ngejawab makai hitungan jelema. Allah cawa delom Firman ni:

«﴿هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ﴾»

Huwa ‘alayya hayyin.

Khat-ti ni. “Hal sa gappang bagi-Ku.”

Inalah kalimat sai nge-khubah cakha pandang sai sangat agung.

Sai biyak menurut kham, happang di sisi Allah.

Sai mak mukkin menurut akal jelema, amat gappang bagi Allah Rabbul ‘Alamin.

Lalu Allah ngingak kon Nabi Zakaria:

«﴿وَقَدْ خَلَقْتُكَ مِن قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْئًا﴾»

wa qad khalaqtuka min qablu wa lam taku syai’ā.

Khat-ti ni: “Nyak khadu nyiptakon niku semakkung ni, wattu niku makkung jadi api-api.”

Layinkah se-khani na kham makkung ngedok? Kung ngedok ge-khal, makkung ngedok bentuk, mak hukhik, Tapi Allah ngehadirko kham anjak ketiadaan.

Lamon Allah dapok nyiptakon kham anjak mak ngedok jadi ngedok, api susah ni guway Allah nge-khubah kesulitan jadi gappang?

Ma’asyiral Muslimin Rahimakumullah.

Kadang sai nyebabkon kham putus asa layin ulah Allah mak sang-ngup, tapi ulah keyakinan kham sai kukhang.

Kham cawa:

“Umokhku khadu tuha.”

“Kesempatanku kak khadu bel-la”

“Masalahku terlalu biyak.”

Padahal Allah befirman:

Baca Juga :  Khutbah Jum'at : Bagaimana Setelah Ramadhan - Antara Istiqamah dan Kemunduran. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

«﴿إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ﴾»

InnaLlaha ‘alā kulli syai’in qadīr.

Khat-ti ni: “Sesungguh Ni Allah Mahakuasa dilam-bung segala sesuatu.”

Rasulullah shalallahu alaihi wasallam munih bersabda:

«احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ، وَلَا تَعْجِزْ»

Ihrish ‘alā mā yanfa’uka, wasta’in billāhi wa lā ta’jiz.

“Bersungguh-sungguhlah ngedapokko sesuatu sai bermanfaat guwaymu, kilu tulung lah pertolongan jama Allah, khik dang niku nge-khasa lemoh.” (HR. Muslim).

Hadist sa ngajakhi kham supaya giat berusaha, tapi hati tetop nyan-dakh jama Allah layin jama kemampuan ulun bakhih.

Rasulullah shalallahu alaihi wasallam khadu bersabda delom hadis qudsi:

«أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي»

Anā ‘inda ẓanni ‘abdī bī.

Khat-ti ni: “Aku sesuai dengan persangkaan hamba-Ku kepada-Ku.” (HR. al-Bukhari khik Muslim)

Mula ni, dang lekot berburuk sangka jama Allah, selama Allah makkung nutup kha-ngok, berarti hakhopan pagun tebukak.

Semoga Allah nguatkon iman jama keyakinan kham, supaya mak gappang putus asa ngehadopi ujian hukhik sa.

Minak Muakhi sai dimuliakon Allah, sekian khutbah anjak sekanuwa, mudah-mudahan ngedok manfaat ni guway kham se-unyin ni. Aamiin ya Rabbal Aalamiin

أقول قولي هذا، وأستغفر الله العظيم لي ولكم ولسائر المسلمين، فاستغفروه إنه هو الغفور الرحيم

KHUTBAH KEDUA

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى إِحْسَانِهِ، وَالشُّكْرُ لَهُ عَلَى تَوْفِيقِهِ وَامْتِنَانِهِ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ تَعْظِيمًا لِشَأْنِهِ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ الدَّاعِي إِلَى رِضْوَانِهِ، اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَإِخْوَانِهِ.

Al-ḥamdu lillāhi ‘alā iḥsānih, wasy-syukru lahu ‘alā tawfīqihi wa imtinānih, wa asyhadu allā ilāha illallāhu waḥdahu lā syarīka lah ta‘ẓīman lisya’nih, wa asyhadu anna Muḥammadan ‘abduhu wa rasūluhud-dā‘ī ilā riḍwānih, allāhumma ṣalli wa sallim ‘alayhi wa ‘alā ālihi wa aṣḥābihi wa ikhwanih.

أُوصِيكُمْ وَإِيَّايَ الْمُقَصِّرَ أَوَّلًا بِتَقْوَى اللَّهِ، فَاتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ، وَرَاقِبُوهُ فِي السِّرِّ وَالْعَلَنِيَّةِ، ﴿إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ﴾.

Uūṣīkum wa iyyāya al-muqassiṟa awwalan bitaqwāllāh, fattaqūllāha ḥaqqa tuqātih, wa rāqibūhu fīs-sirri wal-‘alāniyyah, (inna Allāha ma‘a alladhīna attaqaw walladhīna hum muḥsinūn).

اِعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ فِيهِ بِنَفْسِهِ، وَثَنَّى فِيهِ بِمَلَائِكَتِهِ الْمُسَبِّحَةِ بِقُدْسِهِ، فَقَالَ جَلَّ مِنْ قَائِلٍ عَلِيمًا: ﴿إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا﴾.

Baca Juga :  Khutbah Jum'at : Menyambut Panggilan Allah Menuju Haji yang Mabrur. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

I‘lamū anna Allāha amarakum bi amrin bada’a fīhi binafsih, wa thannā fīhi bimalā’ikatihil-musabbiḥati biqudsih, faqāla jalla min qā’ilin ‘alīmā: (inna Allāha wa malā’ikatahu yuṣallūna ‘alan-nabī, yā ayyuhalladhīna āmanū ṣallū ‘alayhi wa sallimū taslīmā).

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.

Allāhumma ṣalli ‘alā Muḥammad wa ‘alā āli Muḥammad, kamā ṣallayta ‘alā Ibrāhīm wa ‘alā āli Ibrāhīm, wa bārik ‘alā Muḥammad wa ‘alā āli Muḥammad, kamā bārakta ‘alā Ibrāhīm wa ‘alā āli Ibrāhīm, innaka ḥamīdun majīd.

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ، إِنَّكَ سَمِيعٌ قَرِيبٌ مُجِيبُ الدَّعَوَاتِ.

Allāhummaghfir lil-muslimīna wal-muslimāt, wal-mu’minīna wal-mu’mināt, al-aḥyā’i minhum wal-amwāt, innaka samī‘un qarībun mujību-d-da‘awāt.

اَللَّهُمَّ أَعِزَّ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَالْمُشْرِكِينَ، وَدَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّينِ، وَانْصُرْ عِبَادَكَ الْمُوَحِّدِينَ.

Allāhumma a‘izzal-islāma wal-muslimīn, wa adhillasy-syirka wal-musyrikīn, wa dammir a‘dā’ad-dīn, wansur ‘ibādakal-muwaḥḥidīn

اَللَّهُمَّ فَرِّجْ هُمُومَنَا، وَاشْرَحْ صُدُورَنَا، وَيَسِّرْ أُمُورَنَا، وَاحْفَظْ بِلَادَنَا وَبِلَادَ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ سُوءٍ وَفِتْنَةٍ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ.

Allāhumma farrij humūmanā, wasyraḥ ṣudūranā, wa yassir umūranā, wa iḥfaẓ bilādanā wa bilādal-muslimīn min kulli sū’in wa fitnatin yā rabbal-‘ālamīn.

Ibadhallah…

اِعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ، يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ، فَاذْكُرُوا اللَّهَ الْعَظِيمَ يَذْكُرْكُمْ، وَاشْكُرُوهُ عَلَى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ، وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ.

I‘lamū anna Allāha ya’muru bil-‘adli wal-iḥsān wa ītā’i dhīl-qurbā, wa yanhā ‘anil-faḥsyā’i wal-munkari wal-baghy, ya‘iẓukum la‘allakum tadhakkarūn, fa-dhkurūllāhal-‘aẓīma yadhkurkum, wasykurūhu ‘alā ni‘amihi yazidkum, wa ladzikrullāhi akbar, wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn.
Editor Bahasa: H. SyahidanMh/Buay Sakti

*) Penulis adalah Anggota Majelis Pertimbangan Dewan Dakwah Islam Indonesia Propinsi Lampung, tinggal di Pemanggilan, Natar.

TINGGALKAN KOMENTAR

Silakan masukkan komentar anda!
Silakan masukkan nama Anda di sini