Khutbah Jum’at Bahasa Lappung : Perlombaan Sai Nyata Dan Sai Semu. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

0

nataragung.id – Pemanggilan – Tabiik puun. Dalam rangka mengimplementasikan Instruksi Gubernur Lampung Bapak Rahmat Mirzani Djausal Nomor : 4 Tahun 2025 tanggal 30 Desember 2025 tentang hari Kamis BERADAT yaitu sebagai upaya memperkuat pelestarian Bahasa Daerah dan Budaya Lampung dilingkungan pemerintah provinsi, pemerintah kabupaten/kota dan lingkungan pendidikan se-provinsi Lampung, bersama ini kami mencoba untuk menyajikan Khutbah Jum’at berbahasa Lampung, khususnya bahasa Lampung berdialeg A.

Meski Masjid bukan bagian yang diatur dalam instruksi tersebut, namun tidak ada salahnya warga masyarakat Lampung khususnya para khatib shalat Jum’at turut serta melestarikan bahasa Lampung dengan kegiatan nyata yaitu membacakan khutbah Jum’at dalam bahasa Lampung. Karena pada wilayah tertentu di provinsi Lampung, sudah banyak saudara-saudara kita warga masyarakat suku Jawa yang membaca khutbah dalam bahasa Jawa, bahkan buku-buku Khutbah berbahasa Jawa sudah banyak dijual di toko-toko.

Kami menyadari naskah (dialeg) yang kami sajikan masih jauh dari kata sempurna, namun prinsip kami “Lamon Mak Gatta Kapan Lagi, Lamon Mak Gham Sapa Lagi.” Karena itu kritik dan saran dari para pembaca terkait dialeg yang kami pergunakan, sangat kami harapkan guna penyempurnaan dialeg Khutbah Jum’at dimasa yang akan datang.

KHUTBAH PERTAMA

الحمد لله الذي خلق الموت والحياة ليبلوكم أيكم أحسن عملا، وهو العزيز الغفور.

Alhamdulillāhilladzī khalaqal mauta wal ḥayāta liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā, wa huwa al-‘azīzul ghafūr.

أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله.

Asyhadu an lā ilāha illallāhu waḥdahu lā syarīka lah, wa asyhadu anna Muḥammadan ‘abduhu wa rasūluh.

اللهم صلِّ وسلم وبارك على نبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين.

Allāhumma ṣalli wa sallim wa bārik ‘alā nabiyyinā Muḥammad, wa ‘alā ālihi wa ṣaḥbihi ajma‘īn.

أُوصِيكُمْ وَإِيَّايَ الْمُقَصِّرَ أَوَّلًا بِتَقْوَى اللَّهِ، فَاتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ، وَرَاقِبُوهُ فِي السِّرِّ وَالْعَلَنِيَّةِ، ﴿إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ﴾.

Uūṣīkum wa iyyāya al-muqassiṟa awwalan bitaqwāllāh, fattaqūllāha ḥaqqa tuqātih, wa rāqibūhu fīs-sirri wal-‘alāniyyah, (inna Allāha ma‘a alladhīna attaqaw walladhīna hum muḥsinūn).

Amma ba’du.
Minak Muaghi jama’ah jum’at rahimakumullah

Sikanduwa wasiatko jama dighi sikanduwa pesai laju jama jamaah se-unyin ni, supaya gham tetop bertakwa haguk Allah Subḥanahu wata’ala, jama takwa sai sebenogh-benogh ni. Sabab lantaran takwa sina lah, gham haga ngedapokko keselamatan di dunia jama di akhirat.

Baca Juga :  KHUTBAH JUM'AT VERSI LAPPUNG : Nyambuk Ramadhan Jama Pak Persiapan Utama. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

Minak Muaghi se-unyin ni …….….

Sesungguh ni, hughik di dunia sa di ibaghatko gelanggang perlombaan. Se-unyin ni manusia cekelang, unyin manusia bersaing. Tapi mak unyin jelema sai nutuk lomba, ngedok dilom pok sai gegoh.

Wat lomba sai semu, tapi wat munih lomba sai nyata (hakiki). Lomba sai semu ialah ketika wattu manusia hughik malah rebutan di ughusan dunia: nuppuk ko ghatta, ngalaw jabatan, nyepok pujian, jama teghan-nom delom nikmat sai fana.

Allah Subḥanahu wata’ala befirman:

﴿اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ﴾

I‘lamū annamal-ḥayātud-dunyā la‘ibun wa lahwun wa zīnatun wa tafākhurun bainakum

Ghat-ti ni : Tiyong ko, bahwa kehughi’an di dunia sina hanyalah permainan, lalang wayah, perhiasan, ghik saling berbangga di antara kuti ghuppok.

Minak Muaghi se unyin ni…..

Nayah jelema sai ngedok peghasa-an bahwa badan dighi ni menang, padahal ia cuma cekelang di pok ni gawoh. Ia hanya nguppulko ughusan dunia gawoh, tapi lupa ugusan akhirat. Ia negiko ughusan kehughik-an gawoh, tapi ia malah ngeruntuhko keimanan ni jama Allah SWT.

Rasulullah shalallahu alaihi wasallam bersabda:

«الدُّنْيَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَجَنَّةُ الْكَافِرِ»

Ad-dunyā sijjnul-mu’mini wa jannatul-kāfir

Ghat-ti ni : Dunia sa penjara bagi jelema mukmin, sementara surga bagi jelema kafir. ( HR. Muslim)

Minak Muaghi jamaah sai dirahmati Allah…

Adapun lomba sai nyata ialah lomba delom ketaatan: misal ni sembayyang, sedekah, sabagh, nahan badan dighi anjak maksiat, jama istiqamah di ghanglaya Allah SWT.

Sinalah lomba sai menuju surga.
Allah Subḥanahu wata’ala befirman:

﴿وَفِي ذَٰلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ﴾

Wa fī dzālika falyatanāfasil-mutanāfisūn

Ghat-ti ni : Delom sai demikian sina, hendaklah kaban jelema berlomba-lomba. (QS : Al-Mutaffifin : 26).

Allāh SWT mak merintah ko gham berlomba delom ngedapokko dunia, tetapi Allāh merintah ko gham berlomba ngedapokko surga.

Allah befirman delom ayat sai baghih:

﴿سَابِقُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ﴾

Sābiqū ilā maghfiratin min rabbikum

Ghat-ti ni : “Berlomba-lombalah menuju ampunan anjak Tuhan kuti ghuppok…” (QS. Al-Hadid : 21)

Mula ni jelema sai beriman ialah tiyan sai sibuk ngebetik ko amal, layin malah sibuk ngebandingko ughusan dunia.

Rasulullah shalallahu alaihi wasallam bersabda:

«بَادِرُوا بِالأَعْمَالِ الصَّالِحَةِ»

Bādirū bil-a‘mālis-ṣāliḥah

Ghat-ti ni : Geluk ko kuti delom ngelaku ko amal-amal shalih. (HR. Muslim)

Baca Juga :  Khutbah Jum'at : Zakat Fitrah dan Pengaruhnya dalam Kehidupan Sosial. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

Minak Muaghi, Jamaah Jum’at sai dimuliako Allah…

Payu gham renungko… Di lomba dipa gham lagi cekelang di ghani sa?

Api gham termasuk golongan sai lagi cekelang ngalaw dunia sai fana? Ataukah gham termasuk lagi belomba nuju ridha Allah jama surga-Ni?

Mudah-mudahan Allah ngejadiko gham termasuk hamba-Ni sai istiqamah delom ketaatan.

Minak Muaghi, jamaah rahimakumullah…

Payu gham tingkatko takwa haguk Allah Subḥanahu wata’ala. Sabab jelema sai paling uttung ialah sai menang delom lomba menuju akhirat.

Dang sappai gham ketipu kilawwan dunia. Sabab dunia sa sementara, sedongko akhirat kekal selama ni

Allah Subḥanahu wata’ala befirman:

﴿وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ﴾

Wal-ākhiratu khairun wa abqā

Ghat-ti ni : Akhirat sina lebih betik jama lebih kekal. (QS : Al-A’la : 17).

Rasulullah shalallahu alaihi wasallam bersabda:

«مَا الدُّنْيَا فِي الآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ فِي الْيَمِّ»

Mā ad-dunyā fil-ākhirati illā mitslu mā yaj‘alu aḥadukum iṣba‘ahu fil-yamm

Ghat-ti ni : Dang dunia dibandingko akhirat, sina gegoh jari pungu sai dicelupkan guk lawok … (HR. Muslim)

Ghat-ti ni dunia sa lunik temon, lamon di bandingko akhirat.

Minak Muaghi, jamaah sai dirahmati Allah…

Mula ni arahko lakkah hughik gham,
jadiko dunia di pungu, layin di hati… jadiko akhirat sebagai tujuan utama. Nayahko amal shalih, sabab wattu gham terbatas, kematian dapok ghatong kapan juga.

بارَكَ اللَّهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، وَتَقَبَّلَ اللَّهُ مِنِّي وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ، إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ. أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ لِي وَلَكُمْ، وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِينَ مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

Bārakallāhu lī wa lakum fīl-Qur’ānil-‘aẓīm, wa nafa‘anī wa iyyākum bimā fīhi minal-āyāti wadz-dzikril-ḥakīm, wa taqabbalallāhu minnī wa minkum tilāwatahu, innahu huwa-s-samī‘ul-‘alīm. Aqūlu qawlī hādzā wa astaghfirullāhal-‘aẓīma lī wa lakum wa lisā’iril-muslimīn min kulli dzanbin, fastaghfirūh, innahu huwa al-Ghafūru ar-Raḥīm…

KHUTBAH JUM’AT KEDUA

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ، كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ. اَللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ.

Alhamdu lillāhi ḥamdan katsīran ṭayyiban mubārakan fīh, kamā yuḥibbu rabbunā wa yardhā. Asyhadu an lā ilāha illallāh waḥdahu lā syarīka lah, wa asyhadu anna Muḥammadan ‘abduhu wa rasūluh. Allāhumma ṣalli wa sallim wa bārik ‘alā nabiyyinā Muḥammad wa ‘alā ālihi wa ṣaḥbihi ajma‘īn.

Baca Juga :  KHUTBAH JUM’AT BAHASA LAPPUNG : Pitu (7) Amalan Utama di Bulan Suci Ramadhan. Oleh : Ustadz H. Komiruddin Imron, Lc *)

أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ وَنَفْسِي بِتَقْوَى اللَّهِ، فَإِنَّهَا زَادُ الْمُتَّقِينَ، وَنُورُ السَّالِكِينَ، وَوَصِيَّةُ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِينَ. فَاتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ، وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ.

Uuṣīkum ‘ibādallāh wa nafsī bitaqwāllāh, fa innahā zādal-muttaqīn, wa nūrus-sālikīn, wa waṣiyyatu rasūli rabbil-‘ālamīn. Fattaqullāha ḥaqqa tuqātih, wa lā tamūtunna illā wa antum muslimūn.

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، وَالْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ، الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ. اَللَّهُمَّ طَهِّرْ قُلُوبَنَا، وَأَصْلِحْ أَحْوَالَنَا، وَبَارِكْ لَنَا فِي أَعْمَارِنَا وَأَرْزَاقِنَا، وَارْفَعِ الْبَلَاءَ عَنَّا وَعَنْ بِلَادِنَا.

Allāhumma ighfir lil-mu’minīna wal-mu’mināt, wal-muslimīna wal-muslimāt, al-aḥyā’i minhum wal-amwāt. Allāhumma ṭahhir qulūbanā, wa aṣliḥ aḥwālanā, wa bārik lanā fī a‘mārinā wa arzāqinā, wa rfa‘il-balā’a ‘annā wa ‘an bilādinā.

اَللَّهُمَّ اجْعَلْنَا مِنْ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ، وَارْزُقْنَا صِدْقَ التَّوَكُّلِ عَلَيْكَ، وَحُسْنَ الظَّنِّ بِكَ، وَلُزُومَ طَاعَتِكَ فِي السِّرِّ وَالْعَلَنِ. يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قُلُوبَنَا عَلَى دِينِكَ، وَيَا مُصَرِّفَ الْقُلُوبِ صَرِّفْ قُلُوبَنَا إِلَى طَاعَتِكَ.

Allāhumma ij‘alnā min ‘ibādikas-ṣāliḥīn, warzuqnā ṣidqat-tawakkuli ‘alaik, wa ḥusnaẓ-ẓanni bik, wa luzūma ṭā‘atika fis-sirri wal-‘alan. Yā muqallibal-qulūb tsabbit qulūbanā ‘alā dīnik, wa yā muṣarrifal-qulūb ṣarrif qulūbanā ilā ṭā‘atik.

اَللَّهُمَّ أَصْلِحْ وُلَاةَ أُمُورِنَا، وَوَفِّقْهُمْ لِمَا فِيهِ صَلَاحُ الدِّينِ وَالدُّنْيَا، وَاجْعَلْهُمْ رُحَمَاءَ بِالرَّعِيَّةِ، قُوَّامًا بِالْحَقِّ وَالْعَدْلِ.

Allāhumma aṣliḥ wulāta umūrinā, wa waffiqhum limā fīhi ṣalāḥud-dīn wad-dunyā, waj‘alhum ruḥamā’a bir-ra‘iyyah, quwwāman bil-ḥaqqi wal-‘adl.

اَللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.

Allāhumma ātinā fid-dunyā ḥasanah, wa fil-ākhirah ḥasanah, wa qinā ‘adzāban-nār.

عِبَادَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى، وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ. يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ. فَاذْكُرُوا اللَّهَ يَذْكُرْكُمْ، وَاشْكُرُوهُ عَلَى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ، وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ.

‘Ibādallāh, innallāha ya’muru bil-‘adli wal-iḥsān wa ītā’i dhil-qurbā, wa yanhā ‘anil-faḥsyā’i wal-munkari wal-baghy. Ya‘iẓukum la‘allakum tadhakkarūn. Fa dzkurullāha yadzkurkum, wasykurūhu ‘alā ni‘amihi yazidkum, wa ladzikrullāhi akbar, wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn.
Editor Bahasa : H. SyahidanMh/Buay Sakti.

*) Penulis adalah Anggota Majelis Pertimbangan Dewan Dakwah Islam Indonesia Propinsi Lampung, tinggal di Pemanggilan, Natar.

TINGGALKAN KOMENTAR

Silakan masukkan komentar anda!
Silakan masukkan nama Anda di sini